Panorama's netwerkbijeenkomst

Iedere vrijdagmorgen neem ik deel aan de netwerkbijeenkomsten van BNI-Pluto in Veenendaal. Onder het genot van een geweldig ontbijt van Dick van de Maes netwerken met 40 ondernemers uit de regio Veenendaal. Een steeds terugkerend onderdeel is de elevator pitch. Kort in een minuut vertellen wie je bent, wat je doet, waarin je je onderscheidt en waar je naar op zoek bent. Lastig om ieder keer origineel te zijn.

Aangezien ik binnenkort een leuke opdracht heb om verschillende panorama's te maken, leek het mij een leuke uitdaging om in mijn pitch eens te laten zien wat ik daarvoor doe. Sowieso had ik al eens het idee om de hele groep met een panorama in beeld te brengen, dus nu moest het er maar een keer van komen.

Toegegeven, het lukte niet in 1 minuut, dat is ook erg ambitieus wetende dat er in dit geval 24 foto's nodig zijn voor een goed doortekend beeld. Een 360 graden panorama maken is een precisie-klusje. Eén instelling verkeerd in de camera, een kleine afwijking in de bracket en de moeite is voor niets gedaan. En ik kom niet graag volgende week terug met de mededeling: "helaas mislukt".

Kortom, best spannend. Hieronder de resultaten.Allereerst een bewegend panorama zoals ik ze veel vaker maak:



Daarnaast twee panorama's in zogenaamde planet- en cylindricalview. Klik op de foto en je ziet een grotere versie.







Binnenkort ga ik in enkele gemeenten beelden maken zoals de twee hierboven. Deze worden groot op canvas geprint om als kunst in het interieur van bankgebouwen te worden opgenomen. De beelden worden buiten gemaakt, in de natuur en in de stad met wat kunstlichtvariaties en vervreemdende aspecten. Krijg je er al een beeld bij? Volgens mij gewoon even wachten tot ze hier gepubliceerd worden.

Video aangeboden door Sohoos

Ik heb me een tijdje geleden aangemeld bij Sohoos. Een website door pc magazine omschreven als het Zwitserse mes bestaande uit allerlei online tools voor customer relation management (CRM), facturering- en betalingsprocessen, projectmanagement en veel meer. Dit alles voor een beperkt bedrag of zelfs gratis. Nu vraag je je af waarom ik hier op mijn fotografieblog over Sohoos schrijf. Ik maak weinig gebruik van hun diensten, tot ik een email ontving van Ifat Livni die graag een video wilde maken over mij aan de hand van een serie foto's en een paar filmshots. Na flink wat heen en weer gemail met deze dame in Israel heeft Sohoos onderstaan filmpje voor mij gemaakt.

Uitnodiging 5 november: lezing Robert Zwart

Elke eerste maandagavond van de maand trekt een grote groep fotografieliefhebbers naar Woerden. Daar is namelijk het inmiddels beroemde Fotografencafé. De avonden kennen een vaste formule: een lezing gevolgd door het informeel bekijken en bespreken van elkaars werk.
Aankomende maandag ga ik een presentatie verzorgen. Ik ga dan met name in op de voorbereiding en realisatie van de fotoserie "Daar". Inspiratiebronnen, creativiteit, samenwerking en techniek komen daarbij o.a. aan de orde.
Geïnteresseerd? Ben jij ook fotografieliefhebber, dan nodig ik je van harte uit voor deze gezellige en mogelijk leerzame avond.

Atelierroute 2012

Dit weekend stonden de deuren van mijn studio open voor de jaarlijkse atelierroute. Dit jaar samen met beeldend kunstenares Janine van Dijk die haar prachtige bronzen beelden etaleerde.

Wat hebben wij genoten van de warme belangstelling en vele complimenten voor ons werk. Vorig jaar was ik erg blij dat ik met elke bezoeker even een praatje kon maken, dit jaar was dat helaas niet mogelijk. Meer dan 200 bezoekers kwamen een kijkje nemen en het grootste compliment waren enkele bezoekers vaker terugkwamen "om nog even te genieten van al het moois".

Opvallend waren de vele, maar ook dezelfde vragen, die werden gesteld over mijn foto's uit de serie "Daar": "hoe komt het dat het net schilderijen lijken", "is dit echt wat ik zie?", " hoe verzin je zoiets?", "waar zijn die foto's gemaakt?.

Voor de geinteresseerde zal ik de antwoorden hier nog even samenvatten:
1. Er zijn meer redenen waarom het lijkt op schilderkunst. Dit is vooral het lichtgebruik (veel plaatselijk licht) en de context waarin de foto's zijn gemaakt (oude landhuizen/cafe's).
2. Uuh ja, lastige vraag of de foto's echt zijn. Wanneer is iets echt? De beelden zijn echt en de mensen stonden daar ook echt. Soms is er wat gemonteerd en zijn er aanpassingen gedaan met photoshop.
3. Ik haal mijn inspiratie uit allerlei alledaagse dingen: een situatie zijn in een supermarkt,  een beeld dat ontstaatr als ik een boek lees, filmbeelden, ik ben ongetwijfeld beïnvloed door fotografen als August Bradley en Gregory Crewdson. Het is een mengeling, maar vaak gaat er sowieso heel veel experimenteren aan vooraf, veel "mislukkingen", trial and error. Het is net als in de techniek: aan een werkelijke innovatie gaan vaak honderden tot duizenden mislukkingen vooraf.
4. Landgoed Beukenrode in Doorn, het Academiegebouw en cafe Orloff in Utrecht.

Capoeira - high speed photography

Vanmorgen met model Steven Banse en collega fotograaf Harry Eikelboom naar landgoed Heidestein getrokken voor een highspeed photoshoot.

High speed??.....ja, high speed. Het is de kunst om met een hoge sluitertijd, een groot diafragma en een zeer korte flitspuls bewegingen te bevriezen.  Dat lukt overdag eigenlijk alleen met de pocket wizzards die de camera ETTL en highspeed kan laten synchroniseren met onze 4 Canonflitsers.

Steven heeft bewezen dat hij zijn Capoeira kunsten nog niet verleerd is. Bekijk de slideshow fullscreen, want hij is in HD.

Een korte toelichting op de techniek: de sluitertijd zo hoog mogelijk instellen (1/6000 a 1/8000) om elke beweging als gevolg van een te lange inwerking van het omgevingslicht te voorkomen. Diafragma bij voorkeur wat groter (2.8 tot 5.6) om het effect van flitslicht zo veel mogelijk te benutten. Met een kleiner diafragma wordt het flitslicht al snel afgeknepen. De flitsers bij voorkeur met zo min mogelijk kracht laten flitsen, want hoe meer flitsintensiteit des te langer de flitspuls en meer kans op bewegingsonscherpte. Wij maakten gebruik van 4 flitsers, waardoor de intensiteit wat omlaag kon per flitser en daarmee de flitsduur weer iets korter werd.
Vervolgens de ISO-waarde zo veel mogelijk aanpassen aan de combinatie van sluitertijd en flitslicht. En dan....lekker schieten en genieten van de resultaten. Is dit te volgen?

In de bewerking zijn er aanpassingen gedaan in contrast, helderheid, saturisatie en vignettering. Niet bijzonder veel dus.






Harry in actie

50 tips voor perfecte portretten (dl 2)

Vandaag deel 2 van de 50 portrettips. Uit de statistics van blogspot blijkt dat de eerste 10 goed te zijn gelezen, dus wordt het echt tijd voor de volgende 10.

11. Variatie in oogcontact
De meeste huis, tuin en keukenportretten worden als volgt gemaakt. Telefoontje of andere kekke digi-aanwinst komt uit de zak. "Oke, ja, nu even stilstaan!, kijk eens hier!, even lachen, soms zelfs "say cheese". En met het ingeblikte nepgeluid van een sluiter is de kleine voor de zoveelste keer vastgelegd, met als resultaat een plaatje dat zich nauwelijks onderscheid van die andere honderd die eerder zijn gemaakt.
Je kunt ook het model eens niet in de lens laten kijken. De kijker heeft niet direct oogcontact waardoor er meer ruimte voor verbeelding. Voor een objectieve kijker vaak een veel interessanter beeld dan het directe oogcontact. Er zijn diverse variaties mogelijk:

A. Blik gericht buiten het fotokader - Dit kan de kijker nieuwsgierig maken. Zeker als er sprake is van emotie ('waarom is zij verbaasd, waarom moet zij lachen'). Wees ervan bewust dat als je een portret maakt waarin het model buiten het kader kijkt, dat er in de kijkrichting ruimte in het beeld blijft. Een kijkrichting trekt immers een virtuele lijn in het beeld dat niet te snel moet worden afgebroken.

B. Blik binnen het fotokader - De geportretteerde kijkt nu naar een ander beeldelement (moeder met een baby op schoot, man die een boek leest) Hiermee creëer je een tweede POI (point of interest) dat iets toevoegt aan het model. Er ontstaat meer verhaal.

12. Uit je comfort-zone
Wanneer ik voor een tijdschrift of boek een portret van een ondernemer maak, vind ik het altijd een uitdaging om naast de keurige, goede, overal geaccepteerde portretten ook beelden te maken waarmee ik de geportretteerde van een hele andere kant laat zien: Soms met een knipoog, soms met humor. In het begin wordt hier soms aarzelend op gereageerd, maar in de meeste gevallen komt het de sfeer en het resultaat ten goede. Portretten waarmee de geportretteerde zich onderscheidt en daardoor eerder opvalt en lezers geïnteresseerd worden om ook een bijbehorende teksten te lezen.

13. Geportretteerde in actie
De concentratieboog bij jonge kinderen is kort. Daarom is het goed om enige dynamiek in een fotosessie te brengen. De sfeer wordt meer ontspannen, bewegen is leuk en dat komt de beelden alleen maar ten goede. Als je naar onderstaande foto's kijkt, valt het misschien op dat ik precies voor het omkeerpunt heb gekozen in de beweging. Dit is een geschikt moment om af te drukken. Op dat moment er er de minste beweging en kan de beweging het beste bevroren worden.

Overdag is het met name de sluitertijd die zeer kort moet zijn om de beweging goed te bevriezen. Afhankelijk van de hoeveelheid beweging kan dit variëren van een 1/200 (omkeerpunt van een beweging) tot 1/2000 1/4000 bij volle snelheid. In een donkere ruimte is het niet meer de sluitertijd, maar vooral de duur van het flitslicht bepalend. Vaak zijn het de duurdere studioflitsers die een zeer korte lichtpuls geven, wanneer deze niet op vol vermogen flitsen. Met studioflitsers is de maximale flitssynchronisatietijd 1/200 tot 1/250e. De bepalende lichtflits voor bevriezing van beweging kan oplopen tot bijvoorbeeld een 1/4000e en soms nog hoger. Bijvoorbeeld de flitsers van Alien Bees (Newton 640) Elinchrom, Profoto en Broncolor zijn hiervoor prima bruikbaar.

 

14. Achtergrond keuze
Een locatie met zacht licht (dus geen volle zon) is ideaal voor het maken van portretten. Zorg daarbij voor een achtergrond die recht doet aan de geportretteerde. Soms moet je juist elementen uit de omgeving weglaten, soms kun je deze er juist goed bij betrekken omdat ze het beeld interessanter maken. Er zijn fotografen die lijstjes aanleggen van lijstjes van mooie locaties. Ik ben van mening dat waar je ook komt, er al heel snel een plek te vinden waar je prima aan de gang kunt. Vaak is het de kunst om juist op een andere manier naar de omgeving te kijken.

Probeer ongewenste aandachtstrekkers op de achtergrond te voorkomen. Een stapje naar links op rechts kan net voldoende zijn om deze juist in beeld of juist uit beeld te krijgen. Een regenpijp op een hekwerk kan uitstekend onderdeel uitmaken van een portret en voor extra sfeer geven. Aan de fotograaf de keuze om deze aandachtstrekkers juist op te nemen of weg te laten. Probeer in ieder geval te voorkomen dat er geen voorwerpen op de achtergrond plotseling uit het hoofd of andere lichaamsdelen steken.

Onderstaande foto is gemaakt voor Qualita-Advies adviesbureau voor bedrijfshuisvesting. Juist de context van het bedrijfspand is relevant.

15. Diffuus licht is je grote vriend
Voor de meeste portretten is hard licht niet flatteus. Portretten zijn vaak echt mooi wanneer het licht gelijkmatig verdeeld is, zonder harde schaduwen. Schaduwen accentueren rimpels en zorgen voor dichtgeknepen ogen. Probeer daarom hard licht zoveel mogelijk te vermijden.

Een bewolkte dag is prima voor portretfotografie. Een dag met zon is nog beter, maar zoek dan wel de schaduw op.  Wolken fungeren als een reusachtige “softbox”. De wolken verspreiden en verzachten het zonlicht en zorgen daarmee voor mooi zacht licht.

16. Stel je model op zijn of haar gemak
Als je een model op de foto zet, wil je natuurlijk dat hij of zij zich op zijn gemak voelt. Als dit niet het geval is, zie je dit terug in de foto's. Een stijve houding, een krampachtige lach of totaal geen sprankeling in de ogen. Wil je dit voorkomen, zorg dan dat je voldoende contact maakt met het model en dat je zo min mogelijk met de techniek bezig bent.
Bereid je goed voor, maak je studio-opstelling voordat het model er is. Maak een praatje voordat je gaat beginnen en maak eerst wat test foto’s zodat het model alvast kan wennen.
Kijk niet te lang op je camera naar de gemaakte beelden. Veel beginnende fotografen doen dit, met als gevolg dat de verveling toeslaat bij het model. Houd het tempo er dus in, praat, maak af en toe een grapje, speel muziek af die het model heeft meegenomen. Dit komt de sfeer en de uiteindelijke resultaten ten goede.

17. Lijnen zorgen voor een kijkroute
Diagonale lijnen zijn de meest effectieve compositiegereedschappen die je kunt gebruiken om een kijker de foto in te leiden. Door een compositie te maken in de vorm van een fictieve triangel help je de kijker te leiden van punt naar punt en weer terug naar het beginpunt. Dat geeft een goed gevoel, het plaatje is daarmee compleet. Dit kan bijvoorbeeld goed van pas komen wanneer je een opstelling moet maken voor een portretfoto met meer dan twee personen. Ook het gebruik van een S-vorm is een goede manier om de kijker door een foto heen te leiden.

18. Ruimte of close-up
Geef onderwerpen de ruimte, zodat ze niet (letterlijk) hun neus stoten tegen de rand van de foto. Als het onderwerp in je foto een bepaalde richting op kijkt is het slim om in die richting ook ruimte te laten in je foto. Toch is een close-up ook mooi. Kies de voor jou het meest interessante deel van je model. Meestal betekend dit inzoomen op het gezicht zodat je de kenmerken en expressie mooi vastlegt. Wees niet bang delen “af te hakken”, zoals de boven –of zijkant van het hoofd. Hiermee maak je een intiemer portret.

19. De kunst van het weglaten
Een bekende valkuil is dat mensen teveel op de foto willen zetten. Waardoor de foto’s te druk worden en de aandacht van het hoofdonderwerp afgeleid wordt. Soms ligt de oorzaak van een te rommelige foto niet in het teveel op de foto willen zetten, maar in een drukke achtergrond. Probeer dan met een groot diafragma (bijv. F4) en grotere brandpuntsafstand  (bijv. > 90mm) de achtergrond te vervagen.

20. Focus op de ogen
Het spreekwoord zegt het al: “de ogen zijn de poorten van de ziel”.
 Verschillende emoties kunnen worden opgeroepen. Afhankelijk van de uitdrukking en richting waarin de ogen van de persoon zijn gericht, brengt het iets teweeg bij de kijker. Probeer het als fotograaf maar eens uit, laat je model verschillende kanten uit kijken, totdat je tevreden bent met het gevoel dat de foto oproept.

Vrijwel altijd controleer ik de uitdrukking in de ogen, wanneer ik portretteer. Het zijn namelijk de ogen die verklappen of een lach echt is en veel minder doet de stand van de mond dit.
Hoewel veel mensen graag met een lach op de foto staan, zijn vaak de ingetogen beelden waarin het model meer van zijn ware ik laat zien, vele malen interessanter. Emoties lijken dan afwezig.

Cultuurhuis Schoneveld in 360 graden

Voor van den Berg architecten heb ik vorige week twee panorama's gemaakt van de binnen- en buitenzijde van het prachtige cultuurhuis in Houten. Klik op de onderstaande beelden om de panorama's te openen. Via de hotspots (rode stippen) kun je van binnen naar buiten navigeren. Op de Ipad of ander tablet is dit helemaal een leuke ervaring als je deze om je heen beweegt. Echt even proberen. Vooral binnen was het een grote uitdaging om doortekening in de hele lichte en hele donkere partijen te krijgen. Dit is gelukt met behulp van een belichtingstrapje (onderbelicht, normaal belicht, overbelicht) en de hulp van een Enfuse programma die de verschillende beelden heeft gecombineerd.

Panorama 

Panorama

360 pano Schippersdreef

Interview Robert Zwart voor Masterclass DigifotoPro

Samen met Jeroen Berendse ben ik geïnterviewd voor de Masterclass van het blad DigifotoPro. Hoewel we beiden ons niet geheel meer herkennen in de inhoud, is het zeer lezenswaardig. Vooral voor de vele mensen die geïnteresseerd zijn in de hele voorbereiding  tot de uiteindelijke presentatie van de fotoserie "Daar". Het hele artikel kun je hier lezen.

Zwart wint Zilveren Pia d'Or

Afgelopen zaterdag was het zo ver. Tijdens de gala-avond voorafgaand aan de professional imagingbeurs was de prijsuitreiking van de Pia D'or. Twee beelden uit de serie "Daar" waren genomineerd voor deze prestigieuze prijs voor professionals in het vak. Met de hele crew en familie waren we present om een eervolle vermelding en de zilveren award mee naar huis te nemen.
Hans van der Klokproducties heeft een kort filmpje gemaakt van de prijsuitreiking.
De beeldprijs is een initiatief van de organisatoren van de Professional Imaging vakbeurs voor beroepsfotografen, met steun van de vakverenigingen BFN, SVFN,D.I.P.P. en Colour Art Photo.



Ik krijg heel vaak vragen hoe de beelden zijn ontstaan. Wel, daar heb  ik al eerder eens een filmpje voor geplaatst en hier is deze nog een keer.

Concertfoto's Kayak in de Vorstin

Afgelopen zaterdag was ik als trouwe Kayakfan naar de Vorstin in Hilversum gereisd voor hun "Anywhere but here" tour. Mijn camera met relatief geringe uitrusting was mijn enige kameraad (Canon 5DmkII, 50mm 1.4, 85mm 1.2) maar dat maakte dit muzikale feest er niet minder om. Wat een geweldige symfonische rock van vaderlandse bodem. Niks stoffig en gedateerd, maar energiek en modern. Muziekstukken die variëren van keiharde rock zoals Most underestimated band of the world tot het zeer melodische Anywhere but here. En de podiumact mag er ook zijn. Dit keer stond ik eens linksvoor opgesteld dicht in de buurt van Joost Vergoossen en daar valt dan nauwelijks omheen te fotograferen.

Dinner

De resultaten van een fotosessie in november 2011.
Haar & Visagie: Petra Benschop
Kledingstyling: Ilona Luca
Setstyling: Gerada Beijk, Robert Zwart
Lichtassistentie: Jolanda Kleijer, Carel de Wilde

Robert Zwart genomineerd voor de Pia d'Orprijs 2011

Gisteren kreeg ik een leuk emailbericht met de mededeling dat twee van mijn beelden uit de serie 'Daar' zijn genomineerd voor de Pia d'Orprijs in de categorie creatief beeld. Het is voor het eerst dat de Pia d’Or wordt uitgereikt. De prijs is in het leven geroepen om het professionele beeld beter onder de aandacht van het publiek te brengen. De prijs kan worden vergeleken met de jaarlijkse uitreiking van de Zilveren Camera. Op 10 maart 2012 worden de winnaars tijdens een gala bekend gemaakt.

Na de prijsuitreiking wordt tijdens de Professional Imagingbeurs van 11 tot en met 13 maart 2012 een expositie met de winnende foto’s worden gehouden.

 

Alleen al deze nominatie is een fantastische afsluiting van dit jaar.

Cinemagraph

Je ziet ze steeds meer dit jaar, de zogenaamde cinemagraphs: geanimeerde beelden waarbij delen van het beeld zijn vastgezet.

Voor een cinemagraph wordt een video-opname gemaakt. Uit deze opname worden slechts enkele seconden geselecteerd voor verder gebruik. In de animated gif die wordt gemaakt loopt een deel van de film continu door terwijl de rest van het beeld een vastgezet filmframe is. Mijn dochter mocht weer eens spelen als proefkonijn in onderstaand beeld. Hier is goed te zien dat alleen de bewegingen van het haar zijn gebruikt voor continue beweging en de rest van het beeld (1 frame) met een masker is vastgezet.

De term "cinemagraph" werd bedacht door de Amerikaanse fotograaf en webdesigner Kevin Burg en Jamie Beck, die de techniek toepassen in de modefotografie. Gebruik makend van een oude techniek om iets nieuws en mooi met dergelijke aandacht te creëren voor detail en liefde is indrukwekkend en inspirerend! Bekijk meer prachtige foto's via de link.

Ik zou hier een hele uitleg kunnen geven over hoe je een cinemagraph maakt, maar Russel Brown heeft dat al eerder gedaan op zijn website. Mocht je met deze tutorial van Brown aan de gang gaan, dan zie ik graag het resultaat.

Superpanorama jeugd FC Driebergen

Tijdens de opening van het nieuwe seizoen heb ik een grote panorama gemaakt van de jeugd van FC Driebergen. Dit bestand is voor eigen gebruik gratis te downloaden. Het bestand is 55mb groot.

Verlangen naar Zee - Frank van Elsdingen

Enige tijd geleden heeft Frank van Elsdingen mij gevraagd om een beeld te maken voor de omslag van zijn boek. Een bijzondere eer voor mij. Inmiddels ligt het boek al in de schappen van veel boekwinkels. Bij de start van dit project heb ik met Frank gesproken over zijn wensen wat betreft de fotografie en de inhoud van het boek van het boek. In de kern komt het erop neer dat alleen een daadwerkelijke betrokkenheid van medewerkers bij iedere vorm van organisatieverandering noodzakelijk is voor echte verandering. Medewerkers hebben hebben behoeften en verlangens die niet genegeerd moeten worden. Alleen dan blijven zij gemotiveerd en zijn zij ook bereid daadwerkelijk te veranderen. Het Verlangen naar Zee is noodzakelijk voor een goed functionerend bedrijf. Is het verlangen verdwenen dan is iedere verandering gedoemd te mislukken. Voor het beeld gaf Frank mij alle ruimte, maar hebben we het onderliggende concept goed afgestemd. De titel vraagt om een beeld waarin de zee betrokken wordt. Het beeld dat ik daar wou maken mag echter niet expliciet een vertaling zijn van de titel. Mijns inziens moet er altijd wat te raden overblijven voor de kijker. Is dit niet het geval, dan wordt het al gauw saai. In de boekwinkel loop je dan toch door ? of je pakt dat andere boek met een omslag die veel meer aandacht trekt. Hoewel niet echt duidelijk is met welke emotie ons model op de omslag staat, heeft iedere kijker de ruimte om te interpreteren. Dit ga ik dus niet verder expliciteren. Het is aan jou :-) In eerste instantie wilden we de opnames daadwerkelijk aan het strand maken. Om diverse redenen -zoals variatie in het weer of omstanders die in het beeld gaan staan- is er toch voor gekozen om de foto's apart te maken om later bijeen te brengen in één beeld. Allereerst hebben we ons model Jaap gefotografeerd in de studio op basis van een eerder gemaakte schets. Jaap mocht met zijn voeten in het zand staan en is vanuit verschillende standpunten (hoger, lager, links en naar rechts) gefotografeerd om rekening te houden met het natuurlijke perspectief dat noodzakelijk is voor de verschillende posities waar hij op het strand terecht zou komen. Hieronder zie je enkele van de ongeveer 10 verschillende standpunten waarvoor gekozen is. Beter te veel dan te weinig.
Vervolgens is een mooi beeld bij het strand van Bergen gemaakt met een avondzon en is onze medewerker Jaap op verschillende posities geplaatst.

Tot slot iets meer over het boek. Frank geeft een beschrijving van de reis die regievoerders van een effectieve organisatieverandering maken. Daarbij legt hij uit hoe je gericht werkt aan het creëren van het noodzakelijke draagvlak bij alle betrokkenen. Tegelijkertijd is Verlangen naar zee een boek zonder kant en klare oplossingen, dat de lezer uitdaagt om een eigen weg te vinden. Frank van Elsdingen is zelfstandig organisatieadviseur met veel ervaring op het gebied van organisatievraagstukken rondom procesverbetering en professionalisering van management en medewerkers. Zie de website voor meer informatie.

360 graden Panorama Jan Baars

Vorige week weer een mooi panorama gemaakt bij Jan Baars Interieurs in Veenendaal.

 

Ik heb hierbij gebruik gemaakt van mijn Canon 5D MKII met maximaal aantal pixels dus 21 miljoen, de Nodal Ninja5 bracket, manfrotto 55B Tripod, 8mm Sigma 3.5 op F8 en vervolgens als software Adobe Lightroom, Photomatix Pro voor het samenvoegen van drie opnames per beeld (voor breed dynamisch bereik), PTgui Pro en Pano2VR. Behoorlijk arbeidsintensief dus :-).

Dit weekend atelierroute in Driebergen

Dit weekend, op zaterdag 1 en zondag 2 oktober doe ik mee aan de atelierroute in Driebergen. Kom je ook een kijkje nemen? Op beide dagen gaan bij mij de studiodeuren open van 12.00 uur tot 17.00 uur.

Voor deze expositie heb ik portretwerk als rode draad aangehouden. De fotoseries Scribendi, Daar, D4, Gewoon zoals het was en Oranje Boven zijn hier enkele voorbeelden van.


Op de website van de atelierroute treft je meer informatie aan, zoals een plattegrond met alle deelnemers.

Van Oranje Boven

50 tips voor perfecte portretten (dl1)

In de loop der jaren heb ik inmiddels duizenden portretten voor particulieren en bedrijven gemaakt. In die jaren heb ik me ontwikkeld en zijn portretten in ieder geval anders en in mijn ogen beter geworden. Ik ben niet meer de portretfotograaf die ik drie jaar geleden was. Kortom, je leert bij, eigen voorkeuren veranderen, en invloeden van andere fotografen spelen een rol. Graag deel ik op deze plek een groot aantal tips. Ik denk dat je gerust door kunt gaan tot 50, maar voor de leesbaarheid beperkt ik me hier tot 10. Heb je zelf ook tips, voel je vrij om deze aan te vullen in het reactieveld onder deze post.

1. Kom los van de geijkte compositieregels
We hebben allemaal geleerd dat een compositie interessanter wordt als je zogenaamde Derden regel oftewel de Gulden Snede toepast. Hoewel het soms nodig kan zijn om een onderwerp centraal in het kader te plaatsen, kun je een interessanter, gebalanceerder en krachtiger beeld neerzetten door het juist niet centraal te plaatsen. Dit zorgt ervoor dat het oog van de kijker door het beeld heen geleid wordt. Het idee achter deze regel is dat je kader opgedeeld wordt in 9 gelijke delen door middel van 2 horizontale en 2 verticale lijnen. Vervolgens plaats je het onderwerp of een deel daarvan nabij een kruispunt van deze lijnen. In de praktijk met cursisten merk ik dat het in het begin lastig is om los te komen van "onderwerp in het midden". Weet je echter de gulden snede toe te passen, dan is het ook goed om weer te breken met dit onderwerp om tot een creatievere invulling te komen. Zelfs je onderwerp aan de rand van het kader plaatsen kan tot een zeer krachtig beeld leiden.



2. Gebruik een objectief met langer brandpuntsafstand
Veel fotografen gebruiken standaard een 50mm lens voor al hun portretwerk. 50mm is een bekend perspectief omdat dit vrijwel overeenkomt met onze normale beeldhoek als we door onze ogen kijken. Ik ga hier niet verkondigen dat 50mm niet kan, maar het werken met een langere brandpuntsafstand heeft een aantal voordelen. Veel van mijn portretten maak ik met mijn 85mm lens maar ik gebruik ook gerust 135mm of zelfs 200mm als ik ver van de geportretterde af sta. Vergeet bij de 200mm overigens niet je megafoon mee te nemen om de communicatie met je model in stand te houden ;-). Ik sprak overigens enige tijd geleden Mike Larson die zijn model een mobiele telefoon meegeeft in zijn broekzak, om op afstand nog enige sturing te kunnen geven. De voordelen van deze langere brandpuntsafstandden zijn de mooie onscherpte (bokeh) die onstaat rond de geportretteerde en daarmee het loskomen van de achtergrond.



3. Portretteren zonder te regisseren
Veel portretten worden gemaakt in een situatie waarin de fotograaf en het model samenwerken om tot een goed resultaat te komen. De fotograaf heeft aandacht voor lichtval en stuurt het model in zijn of haar pose. Een andere mogelijkheid is het portretteren in een natuurlijke situatie: een kind dat speelt in een speeltuin, de volwassene die in gesprek is. Een portret komt dan al snel natuurlijker over. Je krijgt het idee dat de persoon echt is omdat de emoties op een natuurlijke wijze worden getoond. Ook als de natuurlijke situatie er niet is en er zijn geen anderen aanwezig, dan praat ik veel met mijn modellen en soms zeg dat we klaar zijn, terwijl dit in feite niet het geval is. Tijdens het gesprek dat verder voortgaat, blijf ik af en toe fotograferen. Op die momenten maak ik vaak mijn beste portretten omdat modellen dan "los zijn van de camera"; ze tonen hun ware gezicht.




4. Varieer in standpunt en daarmee in perspectief
We zijn gewend 99% van onze tijd in het horizontale vlak om ons heen te kijken. Daag jezelf uit door eens een ander standpunt te kiezen. Een standpunt meer van onderaf, maakt de geportretteerde groter en creëert meer afstand. Een standpunt van boven af maakt de geportretteerde kleiner en toegankelijker. Hier kun je gebruik van maken.

Fotograaf Platon werd in 1999 ervan beschuldigd dat hij met opzet Bill Clinton verder in diskrediet had gebracht toen hij voor de cover van het mannenblad Esquire onderstaande foto maakte. De fotograaf ontkende.

Vogelperspectief


Kikkerperspectief


5. Gebruik off-camera flitser.
Hoewel ik graag in mijn fotostudio controle hou over het licht, fotografeer ik op locatie bij voorkeur zonder flits. Ik gebruik mijn speedlites eigenlijk voornamelijk als ik met tegenlicht moet inflitsen of een bijzonder effect wil toevoegen aan een portret. Dit doe ik dan bij voorkeur met de flitser van mijn camera, zodat ik meer kan variëren in de richting waar het licht vandaan komt. Sowieso is licht van voren - dus als de flitser gewoon op de camera zit- vaak saai en weinig flatterend. Licht dat meer van opzij komt zorgt voor weergave van structuren en vormen door schaduwwerking, terwijl licht van voren alles plat maakt. Er zijn op de markt goedkope setjes verkrijgbaar van ongeveer 30 euro. Ik gebruik de pocketwizzards. Deze hebben als voordeel dat ze de ETTL en High Speed Sync functionaliteit hebben. Ze zijn helaas wel vele malen duurder.



6. Werk met props
Met props (accessoires) voeg je een ander beeldelement in bij een portret dat een toevoeging kan zijn op de geportretteerde. Een prop kan het verhaal compleet maken zodat een portret een extra betekenislaag krijgt. Tegelijk hier een waarschuwing want je loopt ook het risico dat een prop te veel de aandacht van de geportretteerde wegneemt. Hou dit laatste goed in de gaten, veel beginnende fotografen zijn geneigd te veel props aan een beeld toe te voegen.



7. Zoek tegenlicht
Het kost veel oefening en dus tijd om oog te krijgen voor licht. Licht kunnen we niet zien (die is leuk he), we kunnen alleen licht waarnemen wanneer dit contact maakt met materie. En dat is precies waar wij fotografen ons op richten. Zelf ben ik zo gedeformeerd dat ik vrijwel alle situaties bewust ben van de werking van licht. (voor de rest gaat alles goed met me). Als ik op de fiets zit of vergader, steeds zie ik wat licht doet met onze omgeving en de gevolgen die dit heeft voor het maken van beelden. Licht is de essentie van fotografische beelden. Licht van achter de geportretteerde -of het nu de zon is, vensterlicht of kunstlicht- kan zorgen voor een mooie lichtrand om de geportretteerde (rim-light). Deze rand voegt een extra dimensie toe aan het beeld, het scheidt de geportretteerde van de achtergrond, waardoor er nog meer focus op de persoon wordt gelegd. Let echter wel op de verhouding van licht van achter en licht van voor of opzij. Wanneer het rimlicht veel sterker is dan het frontale licht, zal dit het haar uitbijten. Dit is weer op te heffen door het licht van achter via een reflectieplaat (wit piepschuim) op het gezicht te laten vallen. Hiervoor zijn in de handel ook reflecterende collapsibles verkrijgbaar.







8. Silhouetten.
Deze tip sluit aan op de vorige. Ook hier gaat het om licht van achteren, maar nu zo sterk in verhouding tot het overige licht dat alleen een silhouette van de geportretteerde overblijft. De lichtbron kan van alles zijn: een venster als achtergrond, een kunstlichtbron of reflecterend materialen als vloeren, glas, plassen, graniet. Aangezien het licht nu voornamelijk van achter het model komt, wordt alleen de vorm zichtbaar (kleur en vorm verdwijnen).





9. Schieten door objecten heen.
Experimenteer eens met allerlei materialen die een portret kunnen verrijken door er doorheen te fotograferen. Dit kan van alles zijn: gaten tussen de boomtakken, abstracte objecten, of zelfs gewone huishoudelijke artikelen zijn simpele, alledaagse voorwerpen die een extra dimensie (spanning, kleur) aan een portret kunnen toevoegen. Gebruik je een langere lens en/of een groot diafragma (lage F-waarde) dan zal dit de voorwerpen op de voorgrond meer vervagen.



10. Gebruik de zon als lichtbron voor direct licht.
Als ik buiten portretteer dan hoop ik dat onze weergoden voor veel zon zorgen om vervolgens de schaduw op te zoeken voor het portretwerk. In de schaduw is dan veel en tegelijkertijd egaal licht, waardoor een model mooi wordt uitgelicht en niet met de ogen gaat knijpen. 'Portretteer in de schaduw' is een van de basisregels van de portretfotografie en aangezien regels er zijn om er ook van af te wijken, gaan we de zon ook als directe lichtbron gebruiken. Dit hebben we onder tip 7 al gedaan met het toepassen van licht van achter het model. Maar natuurlijk kan het licht ook van de voorzijde en bij voorkeur schuin-voor op het model schijnen. Wil je dat de achtergrond dramatisch (typisch fotografenjargon!!) wordt, dan kies je voor een achtergrond waar minder licht op valt. Het onderwerp komt dan nog meer los van de omgeving. Vaak zoek ik juist een plek op waar de zon ook op de achtergrond valt om het portret een mooie, frisse indruk te geven. Werk tevens met reflectiescherm om ongewenste schaduwpartijen in het gezicht weer op te heffen.



Veel succes met het toepassen van de tips. De volgende serie tips volgen spoedig.